An Se-young phá kỷ lục danh hiệu: bảy điểm liên tiếp và một mắt cá chân

Phút thứ mười hai của ván ba, tỷ số 9-12, An Se-young cúi xuống, chạm tay vào mắt cá chân trái, rồi đứng thẳng dậy và tiếp tục đỡ cầu. Cô không gọi y tế. Không ai ở hàng ghế huấn luyện đứng dậy.

Sáu phút sau, cô dẫn 16-12. Bảy điểm liên tiếp, đúng cái cách cô đã làm ở ván hai khi bị dẫn 11-13. Chung kết Denmark Open tại Odense ngày 18 tháng 10 khép lại 21-23, 21-14, 21-18 cho tay vợt người Hàn Quốc. Danh hiệu ấy cộng thêm một dòng vào kỷ lục của cô, một kỷ lục không có ô trống nào dành cho mắt cá chân.

Người ta nhìn huy chương. Tôi nhìn bàn tay chạm xuống chỗ ấy.

Đối thủ là Akane Yamaguchi. Đây là trận chung kết thứ năm liên tiếp giữa hai người mà An thắng, và là trận thứ mười liên tiếp cô không thua Yamaguchi. Mười trận đủ để ban tổ chức ghi vào bảng thống kê, nhưng nó không nói được cách hai người chơi. Muốn hiểu, phải quay lại từng ván.

Lịch thi đấu mới là thứ đáng lo hơn. Denmark Open kết thúc ngày 18 tháng 10, French Open khởi tranh từ ngày 20 tháng 10. Hai ngày. Một chặng bay, một lần đổi múi giờ, một nhà thi đấu khác, và một mắt cá chân vừa bị chạm tay vào hai lần trong cùng một ván. BWF World Tour không được thiết kế cho kiểu cơ thể phải đỡ cầu nhiều hơn đối thủ.

Denmark Open là một giải Super 750 trong hệ thống World Tour. Danh hiệu ở cấp này mang về 11.000 điểm xếp hạng cho người vô địch, và đó là lý do những tay vợt hàng đầu vẫn có mặt ở Odense dù lịch đã dày từ tháng Chín. Điểm xếp hạng là tiền tệ của mùa giải; mắt cá chân thì không đổi được thành điểm.

Bảng danh hiệu mùa giải đang đứng trước ngưỡng mười một. Dòng lịch sử mà cô đang chạm tới có tên Susi Susanti và Carolina Marin, những người đã định hình kỷ nguyên trước, và Marin giải nghệ hồi tháng Ba. Nếu An chạm ngưỡng ấy, câu chuyện sẽ được viết lại thành một mùa giải vĩ đại. Nếu không, người ta sẽ hỏi vì sao.

Ván một là ván duy nhất An thua, và cũng là ván cô kiểm soát nhiều nhất. Cô dẫn 18-15. Rồi Yamaguchi lấy sáu trong bảy điểm cuối, khép lại 23-21. Nhìn qua, đó là một cú sụp tinh thần. Nhìn kỹ, đó là một pha giữ lại: khi dẫn điểm, An chùng nhịp, đưa cầu lên cao, chờ đối thủ tự đánh hỏng. Yamaguchi không đánh hỏng. Cô ta tăng tốc đúng lúc An chậm lại.

Đó là điểm mềm duy nhất trong hệ thống của An, và nó lặp lại đủ nhiều để thành mẫu: những tay vợt kiểm soát thường đóng ván bằng cách để đối phương mắc lỗi, còn những tay vợt tấn công tốp ba thì không mắc lỗi khi vẫn còn cơ hội.

Ván hai đi theo chiều ngược lại. Bị dẫn 11-13, An gỡ bảy điểm liên tiếp và kết thúc 21-14. Ván ba lặp lại cơ chế ấy: từ 9-12 lên 16-12 bằng bảy điểm liên tiếp, rồi đóng 21-18. Hai lần trong hai ván, cùng một đoạn.

Cái đáng chú ý nằm ở chỗ bảy điểm ấy đến từ đâu. An không ghi bằng những cú smash thẳng. Cô ghi bằng cách kéo dài pha cầu, đưa Yamaguchi tới quả thứ tư, thứ năm, để tốc độ của đối thủ tự tiêu hao. An thắng trận này ở vùng chuyển tiếp từ phòng thủ sang phản công, không phải ở sức tấn công thô, và đó là kiểu thắng tốn kém nhất mà một tay vợt có thể chọn cho một trận chung kết ba ván.

Điều chỉnh di chuyển, trong ngôn ngữ của một tay vợt phòng thủ, nghĩa là thu hẹp biên độ. Cô bước ngắn hơn, bật ít hơn, đặt chân trái xuống sớm hơn để giảm lực xoay ở mắt cá chân. Cái giá là những quả cầu hai bên biên trở nên xa hơn, và phần bù lại là cô phải đọc hướng cầu sớm hơn nửa nhịp. Thứ đó không hiện lên bảng điểm, và cũng là thứ giữ cô ở lại trong ván.

Trong hệ hình đơn nữ hiện tại, nơi áp lực ngày càng dồn vào ba đường cầu đầu tiên, lối chơi neo vào phòng thủ rồi phản công là một mẫu hình thiểu số. Nó đòi hỏi khả năng di chuyển ngang ở mức ưu tú và khả năng tái lặp nước rút hàng chục lần mỗi ván. An giữ được mẫu hình đó ở đỉnh cao gần như một mình. Yamaguchi đại diện cho dòng chính: tốc độ, liên tục, tấn công trước.

Và đây là chỗ cuộc đối đầu đã đông cứng lại. Năm trận chung kết liên tiếp, mười trận thắng liên tiếp không phải chuyện phong độ. Đó là một bức tường đỡ cầu mà lối đánh tốc độ chưa tìm được cách phá. Yamaguchi tạo ra điểm, nhưng không giữ nổi một cung 21 điểm trước người trả được quả thứ tư và thứ năm. Ban huấn luyện Nhật Bản vẫn chọn lại đúng kế hoạch ấy, trận này qua trận khác: tấn công trước, đánh nhanh, hy vọng An gãy. Cô ấy không gãy.

Tôi không tranh luận với bảng điểm. Tôi xem lại băng. Qua ba lần xem trận chung kết này, thứ thay đổi giữa ván một và ván hai không phải chiến thuật của An. Đó là vị trí đứng của cô khi đối thủ vào cầu: lùi nửa bước, hạ trọng tâm, nhận cầu sớm hơn. Cô không đổi cách giao cầu, không đổi nhịp, không đổi lựa chọn cú đánh.

Nguồn tin duy nhất được nêu tên trong báo cáo về kỷ lục này là BWF. Phần còn lại, gồm số danh hiệu, mốc mười một và các so sánh lịch sử, không có kiểm chứng độc lập. Không có tốc độ smash, không có phân bố độ dài pha cầu, không có tỷ lệ lỗi tự đánh hỏng, không có tỷ lệ thắng điểm trên lưới. Mọi kết luận chiến thuật về trận này, kể cả của tôi, đang đứng trên mô tả chứ không đứng trên số đo.

Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi qua nhiều mùa giải, tôi giữ một thói quen: xem lại băng ít nhất ba lần trước khi viết bất kỳ câu nào về chiến thuật. Lần này, lần xem thứ ba cho tôi một chi tiết mà hai lần đầu bỏ qua, bàn tay chạm vào mắt cá chân ở phút thứ mười hai ván ba, và việc cô không đổi chiến thuật sau đó.

Cô ấy không khóc trên sàn đấu. Cô ấy khóc trong phòng cân. Và phòng cân thì không có phóng viên.

Bảo mật y tế trong thể thao đỉnh cao khiến người hâm mộ và truyền thông bị mù đúng vào lúc cần nhìn rõ nhất. Liên đoàn chủ quản và đội tuyển chỉ công bố những gì có lợi cho hình ảnh, cho hợp đồng, cho giá trị thương mại của giải đấu. Một mắt cá chân bị chạm tay hai lần trong một ván sẽ không xuất hiện trong thông cáo. Nó sẽ xuất hiện ở một trận nào đó, ba tháng sau, dưới dạng một cú bỏ cuộc giữa chừng mà không ai giải thích được.

Với người xem ở Đông Nam Á, nơi đơn nữ vẫn bị xếp sau đơn nam trong lịch phát sóng và ngân sách truyền thông, trận chung kết này là một lời nhắc khó chịu: giải đấu có chiều sâu chuyên môn lớn hơn lại nhận ít ánh đèn hơn. Mười trận thắng liên tiếp trước một cựu số một thế giới không tạo ra một đoạn phim nổi bật. Một pha smash của nam thì có.

Kento Momota từng đứng ở đúng vị trí này: một tay vợt thống trị, một lịch thi đấu dày, và một chấn thương đến vào lúc không ai chuẩn bị. Sự nghiệp của anh không bao giờ trở lại đỉnh cũ. Đó là lý do tôi đọc những dòng về mắt cá chân nghiêm túc hơn những dòng về kỷ lục.

Điều trái với trực giác: kỷ lục danh hiệu không phải thước đo phong độ. Nó là thước đo khả năng chịu đựng. Mỗi danh hiệu thêm vào là một lần cơ thể bị trừ đi, và không ai cân phần bị trừ ấy. Sân vận động đóng cửa sau trận chung kết, nhưng gara ô tô và phòng vật lý trị liệu vẫn sáng đèn.

French Open khởi tranh ngày 20 tháng 10. Hai ngày để một mắt cá chân trả lời một điều mà không ai dám hỏi trực tiếp. Ngưỡng mười một danh hiệu đang ở rất gần, và cái giá của nó cũng ở rất gần. Khi một tay vợt ở tuổi 23 thắng bằng cách đỡ nhiều hơn đối thủ trong suốt một mùa giải dài, thứ đang được xây không phải một kỷ lục. Đó là một món nợ, và lãi suất của nó được tính bằng những buổi sáng trong phòng cân.